CÀ PHÊ SÁNG – LẮNG NGHE, TRAO ĐỔI VỚI NHÂN DÂN: GẦN DÂN ĐỂ HIỂU DÂN, HIỂU DÂN ĐỂ PHỤC VỤ TỐT HƠN

Trong quá trình xây dựng nền hành chính phục vụ, việc đổi mới phương thức tiếp xúc, đối thoại với Nhân dân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bởi một chính quyền muốn hoạt động hiệu quả không chỉ cần ban hành đúng chủ trương, tổ chức thực hiện đúng quy định, mà còn phải thường xuyên lắng nghe tiếng nói từ cơ sở, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và giải quyết những vấn đề chính đáng của Nhân dân. Xuất phát từ yêu cầu đó, UBND xã Xuân Bắc triển khai mô hình “Cà phê sáng - Lắng nghe, trao đổi với Nhân dân” với phương châm “Lắng nghe, thấu hiểu để đồng hành, chia sẻ và hỗ trợ”. Đây là một cách làm mới, gần gũi, thiết thực, hướng đến xây dựng chính quyền thân thiện, hiện đại, nhanh chóng, thuận tiện và thực sự vì Nhân dân phục vụ.

Lễ ra mắt mô hình – dấu mốc khởi đầu cho một phương thức đối thoại gần dân

Ngày 13/8/2026, UBND xã Xuân Bắc đã tổ chức Lễ ra mắt mô hình “Cà phê sáng - Lắng nghe, trao đổi với Nhân dân”. Tham dự Lễ ra mắt có đồng chí Lương Thanh Tùng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy; đồng chí Nguyễn Bảo Khang - Chủ tịch UBND xã; đồng chí Hồ Đăng Văn - Phó Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Nguyễn Văn Quân - Phó Chủ tịch UBND xã; đồng chí Trịnh Văn Cường - Trưởng Ban Xây dựng Đảng; đồng chí Nguyễn Thành Nam - Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy; cùng các đồng chí lãnh đạo các cơ quan, đơn vị; Bí thư, Trưởng các ấp và đại diện Nhân dân trên địa bàn xã. Lễ ra mắt không chỉ là hoạt động đánh dấu việc chính thức đưa mô hình vào triển khai, mà còn là dịp để thống nhất nhận thức, trách nhiệm và phương thức phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình tổ chức thực hiện.

Khi chính quyền chủ động bước đến gần dân

Điểm đáng chú ý của mô hình “Cà phê sáng - Lắng nghe, trao đổi với Nhân dân” không chỉ nằm ở tên gọi gần gũi, mà còn ở cách tiếp cận đó là chính quyền chủ động tạo không gian để gặp gỡ người dân, lắng nghe những vấn đề từ cơ sở và cùng người dân tìm hướng giải quyết.

Thay vì chờ người dân gửi đơn, phản ánh hoặc tìm đến cơ quan hành chính khi phát sinh vấn đề, lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã cùng đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan sẽ trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với Nhân dân trong không khí thân mật, dân chủ, cởi mở. Những phản ánh, kiến nghị chính đáng thuộc thẩm quyền sẽ được tiếp nhận, phân loại, giải đáp hoặc chỉ đạo xử lý theo quy định.

Đây chính là giá trị cốt lõi của mô hình: đưa hoạt động quản lý nhà nước đến gần hơn với đời sống thực tế của người dân, để những chủ trương, chính sách không chỉ được truyền đạt một chiều mà trở thành nội dung trao đổi hai chiều; để những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở được nhận diện sớm hơn và xử lý sát thực tế hơn.

Đặc biệt, mô hình không giới hạn nội dung trao đổi trong một lĩnh vực cụ thể. Người dân có thể chia sẻ những vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính, thái độ phục vụ của cán bộ; phản ánh về hạ tầng giao thông, vệ sinh môi trường; trao đổi về an sinh xã hội, an ninh trật tự, những mâu thuẫn, tranh chấp thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở và các vấn đề phát sinh trong cộng đồng dân cư.

Đối thoại phải đi cùng trách nhiệm

Một trong những điểm thể hiện rõ tính thực chất của mô hình là lắng nghe không dừng lại ở việc ghi nhận ý kiến, mà nội dung trao đổi phải được ghi chép, tổng hợp và thông tin phản hồi kết quả giải quyết cho người dân. Các cơ quan, đơn vị và công chức chuyên môn có trách nhiệm giải đáp trực tiếp những vấn đề thuộc thẩm quyền; đối với những nội dung chưa thể trả lời ngay, phải ghi nhận đầy đủ và thông báo thời gian dự kiến phản hồi.

Đáng chú ý, sau mỗi buổi gặp gỡ, công việc vẫn tiếp tục được triển khai theo một quy trình cụ thể. Trong thời hạn 01 ngày làm việc, Văn phòng HĐND và UBND xã phải hoàn thành việc tổng hợp, phân loại ý kiến; trong thời hạn 03 ngày làm việc, tham mưu Chủ tịch UBND xã giao cơ quan, đơn vị xử lý, xác định rõ người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành. Kết quả xử lý phải được cập nhật, theo dõi, lưu hồ sơ và thông tin đến người dân bằng văn bản hoặc hình thức phù hợp.

Như vậy, “Cà phê sáng” không phải là một hoạt động mang tính phong trào hay đơn thuần tạo không khí gần gũi giữa cán bộ với người dân. Giá trị của mô hình nằm ở việc biến sự lắng nghe thành trách nhiệm, biến phản ánh thành nhiệm vụ xử lý và biến kết quả giải quyết thành thước đo niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền.

Từ một buổi cà phê đến một phương thức quản trị ở cơ sở

Theo kế hoạch, mô hình được tổ chức định kỳ mỗi tháng 01 buổi, dự kiến vào sáng thứ Năm của tuần thứ hai hàng tháng, từ 06 giờ 30 phút đến 08 giờ 00 phút. Địa điểm được tổ chức luân phiên tại các quán cà phê hoặc nhà văn hóa của 06 ấp trên địa bàn xã, ưu tiên những địa bàn có nhiều ý kiến, kiến nghị, địa bàn xa trung tâm hoặc cần tập trung tuyên truyền, trao đổi về một vấn đề cụ thể; trường hợp cần thiết có thể tổ chức tại Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã.

Cách tổ chức này cho thấy tinh thần “đến với dân” được đặt lên hàng đầu. Người dân không nhất thiết phải chuẩn bị ý kiến bằng văn bản, mà được khuyến khích trao đổi thẳng thắn, dân chủ, đúng trọng tâm. Chính quyền cũng có điều kiện nắm bắt những vấn đề rất cụ thể, rất đời thường nhưng có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng cuộc sống của người dân.

Ở chiều ngược lại, người dân có thêm cơ hội tiếp cận và hiểu rõ hơn các chủ trương, chính sách mới, chế độ đối với người có công, chuyển đổi số, thủ tục hành chính, tình hình an ninh trật tự… Qua đó, mô hình không chỉ là kênh tiếp nhận phản ánh, mà còn là kênh tuyên truyền, giải thích và tạo đồng thuận xã hội ngay từ cơ sở.

Chung một mục tiêu: xây dựng chính quyền phục vụ

Để mô hình hoạt động hiệu quả, UBND xã Xuân Bắc xác định trách nhiệm không thuộc về riêng một cơ quan hay cá nhân. Văn phòng HĐND và UBND xã là đầu mối tiếp nhận, tổng hợp, theo dõi và đôn đốc việc giải quyết; các phòng, cơ quan, đơn vị chủ động cử lãnh đạo, công chức tham dự và giải quyết những nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách. Đặc biệt, vai trò của Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội được xác định rõ trong việc tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia, đồng thời theo dõi, giám sát kết quả giải quyết các ý kiến, kiến nghị sau mỗi buổi “Cà phê sáng”.

Sự tham gia của cả hệ thống chính trị sẽ tạo nên một cơ chế phối hợp toàn diện: Nhân dân nêu vấn đề – chính quyền lắng nghe – cơ quan chuyên môn giải đáp, xử lý – Mặt trận và các đoàn thể theo dõi, giám sát – kết quả được phản hồi đến người dân. Đó cũng chính là nền tảng để xây dựng một nền hành chính gần dân hơn, trách nhiệm hơn và lấy sự hài lòng của người dân làm một trong những thước đo quan trọng của hiệu quả quản trị.

Sự ra mắt của mô hình có thể được xem là một bước đi cụ thể trong quá trình đổi mới phương thức hoạt động của chính quyền cơ sở. Nhưng để mô hình thực sự tạo được dấu ấn, điều quan trọng nhất không phải là một buổi lễ được tổ chức quy mô hay một không gian cà phê được chuẩn bị chu đáo, mà là tinh thần và trách nhiệm phía sau mỗi cuộc gặp gỡ. Bởi người dân cần một chính quyền biết lắng nghe, nhưng hơn thế, người dân cần một chính quyền lắng nghe để hành động.

Vì vậy, “Cà phê sáng - Lắng nghe, trao đổi với Nhân dân” cần được nhìn nhận không chỉ như một mô hình mới, mà là một cách làm mới trong thực hiện phương châm gần dân, sát dân, trọng dân và có trách nhiệm với dân.

Từ những buổi sáng bắt đầu bằng một ly cà phê, những câu chuyện rất đời thường của người dân được lắng nghe; từ sự lắng nghe ấy, chính quyền có thêm thông tin để điều hành; và từ những việc làm cụ thể, thiết thực, niềm tin của Nhân dân được vun đắp.

Gần dân để hiểu dân. Hiểu dân để phục vụ tốt hơn. Và phục vụ tốt hơn để xây dựng chính quyền Xuân Bắc ngày càng thân thiện, trách nhiệm, hiệu quả, vì Nhân dân phục vụ.